Lục Bình Ly Khúc - Chương 2

Một buổi sáng mùa thu Nam Kỳ năm 1866, làng quê còn chìm trong lớp sương mỏng. Ánh mặt trời vừa ló lên từ phía chân trời, nhuộm vàng những thửa ruộng lúa đang chín. Gió nhẹ thổi qua cánh đồng làm sóng lúa rì rào như tiếng thì thầm của đất trời.

Con đường làng nhỏ hẹp, chỉ là lối đất nâu được in dấu chân trâu và bánh xe gỗ của những chiếc xe chở rơm. Hai bên đường là hàng tre cao vút, lá tre khẽ xào xạc mỗi khi gió lướt qua. Dưới bóng tre, vài đứa trẻ chân đất đang chơi đùa, tiếng cười trong trẻo vang lên giữa không gian yên tĩnh.

Bất chợt, từ phía đầu đường vang lên một âm thanh lạ lẫm, tiếng động cơ khò khè và rung mạnh, khác hẳn tiếng xe bò quen thuộc.

Một chiếc xe hơi với thân kim loại, màu đen bóng từ từ chạy ngang qua con đường làng. Khói mỏng bay ra phía sau, mùi dầu và hơi nóng lan trong không khí. Chiếc xe lắc lư trên con đường gồ ghề, bánh xe nghiền lên lớp đất khô kêu lạo xạo.

Vài người đứng gần đó nghiêng đầu nhìn theo bóng dáng chiếc xe, có người thấy qua lớp cửa kính trầm trồ:

– Trời đất ai mà đẹp dữ thần vậy?

Người thiếu nữ kia nghe được nghiêng đầu, đưa mắt nhìn ra ngoài. Đôi mắt màu hổ phách của cô đẹp đến mức khiến thời gian như khựng lại. Ánh sáng trong mắt ấy không chỉ long lanh mà còn mơ hồ như một buổi chiều thu phủ sương, vừa ấm áp vừa xa xăm. Nhìn vào đó, người ta có cảm giác như đang đứng trước một kho báu được giấu kín, nơi chất chứa những điều chưa nói, những nỗi niềm dịu dàng chưa kịp gọi tên. Và người thiếu nữ đó chính là Cao Ngọc Tường Lan, là con gái lớn của nhà hội đồng Cao Minh Khải.

Cô sinh ra vốn đã thông minh, năm mười tám tuổi đã đỗ tú tài, sau đó xin cha sang Pháp học cao học, và sau năm năm đã trôi qua, hôm nay cô trở về đây.

Người tài xế đang láy xe thì ngó ra ngoài thấy ai cũng nhìn. Ông quay xuống:

– Chà…Lần này cô hai dìa ngó bộ không ai nhận ra cô hai luôn.

Tường Lan mĩm cười đáp:

– Cũng kha khá lâu rồi hén chú Tám.

Chú Tám là người làm lâu năm của nhà, ông nhớ như in cái ngày cô xách vali rời quê sang Pháp lúc đó tóc ông chỉ mới le hoe vài sợi trăng trắng, ông cũng là người chở cô lên bến tàu ở Gia Định. Rồi hôm nay tóc ông cũng đã điểm rõ màu sương, lần nữa ông được đón cô về nhà.

– Cha tui vẫn khoẻ hả chú Tám?

Ông Tám nghe xong, nghĩ ngợi chi rồi đáp:

– Ơn trời đất phù hộ ông Cả vẫn khoẻ thưa cô hai.

– Con thằng Trường?

Trường chính là đứa con trai duy nhất của nhà họ Cao, Cao Ngọc Minh Trường.

Sau khi sinh cậu Trường ra, vợ ông Khải được đốc tờ chuẩn khám là bị lao. Nhiều năm chống chội bà cũng qua đời khi cậu Trường vừa mới lên năm, khi đó Tường Lan cũng chỉ tròn mười tuổi. Cái tuổi chưa hiểu được nổi mất mát, rong chơi chưa đã đời thì phải thay mẹ một tay chăm sóc cậu.

" Cậu Điền nay lớn bộn rồi đó cô hai" Ông Tám khẽ đáp.

– Nhớ hồi đó nghe tui đi Pháp học nó khóc quá trời, hứa với nó, nó mà đỗ tú tài là tui dìa. Tưởng đâu nó quên, ai dè mấy hôm trước nó biên thơ qua tận bên Pháp, bắt một hai tui phải dìa.

Ông Tám nghe xong cười khà khà:

– Cậu ba cẩu mong cô hai dìa dữ lắm. Mà cô hai cũng nên dìa đây ở đi, ông Cả ổng cũng lớn tuổi rồi, đâu có ai lo sổ sách này kia đâu cô.

Tường Lan thở dài:

– Tui cũng muốn dìa sớm lắm chứ chú, ngặc nỗi chuyện học hành đang dỡ dang, về mần sao đặng.

– Ủa vậy là cô hai chưa học xong hả?

– Tui học xong rồi, vừa lấy được cái bằng cao học là tui sắp xếp dìa liền nè. Chớ để lâu thằng Trường nó giận tui.

Ông Tám nghe xong cũng mắc cười.

Tường Lan đưa mắt nhìn ra cánh đồng đang rì rào trong gió. Bỗng từ xa vọng lại mấy câu hò:

"Hò ơ…

Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng,

Về sông ăn cá, về đồng ăn….cua"

Tiếng "hò ơ…" kéo dài, chậm rãi trôi theo gió, lan ra khắp bến sông vắng. Giọng người con gái hò không lớn, nhưng ấm, nghe như thấm vào lòng người. Ai đi ngang qua có lẽ cũng chợt dừng lại một chút, lặng nghe câu hò dặt dìu, thấy trong đó có cả nỗi nhớ, nỗi thương.

Và Tường Lan cũng như vậy, cô chợt nhớ về người mẹ quá cố của mình.

– Chú Tám dừng xe!

Chiếc xe dừng lại, Tường Lan mở cửa từ từ bước xuống, tà áo dài khẽ bay trong gió, Lan đưa mắt tìm kiếm giọng hò ban nãy.

Lan nhìn ra bến đò, một cô gái với chiếc áo bà ba nâu có chấp vá đôi chỗ. Mái tóc buột đằng sau, đầu đội cái nón lá gần như rách bươm.

Tường Lan khẽ bước tới, cô gái đó lại vang lên câu hò:

"Hò…ơ..

Gió đưa cây cải về trời

Rau răm ở lại chịu đời đắng…cay"

Tiếng hò vừa dứt, Tường Lan không kìm chế được mà nước mắt khẽ rơi. Tường Lan khẽ lau đi giọt lệ nơi khoé mắt, nhưng mắt cô cứ ươn ướt, long lanh như có lớp nước mỏng phủ lên, vừa buồn vừa sâu. Trong ánh mắt đó có nỗi nhớ, có sự trống vắng, như đang cố tìm lại bóng dáng người mẹ đã khuất đâu đó giữa ký ức xa xăm, từ những câu hò muôn thuở.

Nghe tiếng động, cô gái quay lại, thấy dáng người thanh tú của Tường Lan, đôi mắt mở to rồi vội vàng đứng dậy:

– Cô muốn qua sông hả? Em lấy hai hào thôi.

Tường Lan khẽ mĩm cười:

– Không, cô không qua sông nhưng cô sẽ trả em hai đồng. Em hò lại cho cô nghe hai câu khi nãy có được không?

Cô gái chớp mắt khó hiểu:

– Cô không qua sông mà muốn nghe em hò hả?

– Ừ, đúng rồi, chỉ cần em hò lại, cô trả cho em hai đồng.

Nó xua tay:

– Tưởng gì cô muốn nghe thì em hò lại, hổng lấy tiền của cô đâu.

Tường Lan ngỡ ngàng, giọng hò lại lần nữa cất vang nhưng lần này lại là một câu khác:

"Hò ơi…

Ví dầu cầu ván đóng đinh,

Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi.

Khó đi mẹ dắt con đi,

Con đi trường học, mẹ đi trường đời."

Tiếng hò vừa dứt nước mắt Tường Lan lại lần nữa tuông rơi. Cô gái kia nhìn Lan hơi lúng túng:

– Ủa em hò có chi bậy mà sao mà cô khóc rồi…

– Không, em hò hay lắm…chỉ là…

Tường Lan lấy từ trong túi quần hai đồng đưa cho nó:

– Cái này cô cho em, cầm đi!

– Dạ thôi, cô qua sông thì em lấy chớ hò có mấy câu cho cô nghe thôi mà.

Chú Tám đứng từ xa nói vọng lại:

– Đây là cô hai, con ông hội đồng Khải đó đa, cô hai cho thì bây cứ lấy, cãi hồi cô giận cô đánh cho coi.

Con nhỏ nghe xong đưa mắt nhìn Tường Lan, nào giờ nó chỉ nghe danh con gái ông hội đồng sắc nước hương trời chớ nào có thấy mặt. Con nhỏ đứng đơ mặt nhìn mãi Tường Lan.

Tường Lan nhẹ nhàng hỏi:

– Sao đó, lấy hay không mà nhìn cô dữ vậy?

– Dạ…

Con nhỏ từ từ lại gần, rụt rè đưa tay ra, nữa đón nhận nữa lại muốn từ chối. Tường Lan thấy vậy, nhẹ nhàng nắm tay nó, dúi hai đồng vào tay nó. Bàn tay cô mềm mại khiến mặt con nhỏ ngại đến nỗi không dám nhìn Lan.

– Cô cho cứ lấy, nhớ chưa?

– Dạ…

Rút tay ra, Tường Lan nở nụ cười hài lòng rồi quay đi.

Đi được mấy bước thì sau lưng có tiếng gọi:

– Cô hai, chờ em chút!

Tường Lan quay lại, thấy con nhỏ chạy xuống ghe lấy một xâu cá chạy lên đưa trước mặt cô:

– Cô cầm cái này dìa đi!

Tường Lan nheo mày khó hiểu, con nhỏ nói tiếp:

– Má em dặn, không được khi không mà nhận tiền của người khác, như vậy là mang nợ.

– Nhưng cô trả cho mấy câu hò của em mà…

– Mấy câu hò của em không có đáng hai đồng đâu, cô cầm xâu cá này dìa đi.

Tường Lan nhìn cá rồi lại đưa mắt nhìn nó. Nó cũng nhìn cô, giường như nó biết cô không muốn nhận, đưa đôi mắt nghiêm nghị nói:

– Cô hai mà không lấy, mai mốt em không hò cho cô hai nghe nữa đâu đa…

Tường Lan nghe xong chỉ biết cười trừ, từ nhỏ tới bây giờ chưa ai từng dám ra điều kiện với cô, vậy mà nay vì mấy câu hò mà bị một con nhỏ ra điều kiện. Nhưng sao cô không thấy giận mà lại thấy nó dễ thương dễ mến vô cùng.

Tường Lan cẩn thận nhận xâu cá từ tay nó, cô quay đi được mấy bước thì dừng chân, quay lại hỏi:

– Em tên là chi?

– Em tên Nhàn, cô cứ gọi em là út Nhàn.

– Nhàn…

Tường Lan gật đầu rồi quay về xe, ngồi lên xe mắt Lan vẫn hướng theo bóng lưng Nhàn, nhìn dáng đi chân sáo của nó Tường Lan lại vô thức mĩm cười.

Mấy đứa con nít nãy giờ đứng im re nhìn Tường Lan cùng Nhàn trò chuyện thì giờ tụi nó ầm lên:

"Chị Nhàn hò hay ghê, hò nữa đi chị. Hay chị hát mấy câu gì mà ghe chiếu Cà Mau gì đó đi, má em khoái nghe lung lắm.."

Và thế tiếng hát lại văng vẳng, những đám lục bình cũng trôi nhanh hơn để kịp nghe những âm khúc trầm bổng kia.

Tường Lan ngồi trong xe cũng nhắm mắt hoà theo từng tiếng hát của Nhàn đến khi không còn nghe thấy nữa.

"Xin lỗi mọi người vì Đan không tìm đủ tư liệu để viết bộ kia, nên mình đọc bộ này đỡ nha"